بابا صفرى
323
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
بيان ميگردد با موردى كه مربوط بنقل گفتههاى ديگران است فرق مينمايد و احتراز از تكرار خود نقصى در مطلب ايجاد مىكند . 7 - در نوشتههاى اين نقدنويس ميخوانيم كه انشاى اين كتاب يكدست نيست و « بعضى از مباحث با چنان نثر مشكلى نوشته شده كه قابل فهم نيست » چون مرد اديبى بنام آقاى محمد روائى از همين لحاظ ادبى نقدى بر آن كتاب نوشته است مقالهء ايشانرا در جواب آقاى بهآذين عينا از روزنامهء قبس اردبيل نقل مينمائيم : « 1 » نقد ديگرى بر كتاب « اردبيل در گذرگاه تاريخ : « وقتى ذوق و دانش ، در وجود شخصى صادق و اديبى بهم آميخت اثرى ميآفريند و زين و پايدار . و لاجرم تحسينها را از هرسوى برميانگيزد . بابا صفرى مؤلف دانشمند كتاب « اردبيل در گذرگاه تاريخ » با تأليف اثر گرانقدر خود ، كه شجرهنامه و شناسنامهى ما و شهر تاريخى ما است ، سند افتخار شهر تاريخى ما را - كه جاى آن ساليان دراز بطور هراسآورى خالى مينمود - در اختيار همشهريان اردبيلى خود و علاقمندان تاريخ گذارده است . با مطالعهء اين كتاب ارزنده و دقيق ، ما لحظه بلحظه و قدم بقدم در شاديها و غمهاى پدران خود شركت ميجوئيم و در تاريخ بس طولانى و پرنشيب و فراز زادگاه خويش بگشت و گذار ميپردازيم . . . گرچه - پيش از اين - بطور پراكنده از تنى چند كوششهائى در تدوين تاريخ اردبيل صورت گرفته ليكن بجرائت بايد گفت كه اين كوششهاى لرزان سياه مشقهائى بيش نبوده است و در برابر اثر كوهآسا و استوار صفرى ارزش بحث و ذكر بهيچوجه ندارد . چرا كه نه نويسندگان آنها از دانش و ذوقى همسنگ ذوق و اطلاع صفرى برخوردار بودهاند و نه صلاحيت و صداقت اين مهم را چونان صفرى داشتهاند . صفرى دربارهى تاريخ و رويدادهاى تاريخى اردبيل - چه پيش از اسلام و چه بعد از اسلام بخصوص در دوران مشروطيت - تا آنجا كه مدارك و مآخذ موجود اجازه ميداده و در امكان يك فرد كوشا و با ايمان بوده ، غور و تلاش پر ثمرى كرده و
--> ( 1 ) - روزنامهء قبس . چاپ اردبيل . شمارههاى 1029 تا 1032 ، مرداد و شهريور 1350 .